ORLI DOM NA ŻYWO

Gniazdo orła morskiego

Łotwa — Kurzeme


Bielik (Haliaeetus albicilla)

gniazdo w Kurzeme

Łotwa

Dla wszystkich, którzy na żywo chcą obserwować „orli dom” udostępniam od 2017 roku bezpośrednią transmisję z gniazda bielika na Łotwie. Obserwację realizuje Łotewskie Towarzystwo Ornitologiczne w ramach projektu Łotewskiego Funduszu Przyrodniczego.

Wciągu ostatnich czterech lat z gniazda wyprowadzone zostały trzy lęgi bielików. Jedynie w roku 2018 gniazdo pozostało niezasiedlone. W roku 2017 bieliki wychowały dwa pisklęta. W roku 2019 ze złożonych trzech jaj wykluły się tylko dwa młode. W roku 2020 z powodzeniem wykluły się trzy, lecz po miesiącu ostatnie z piskląt wypadło z gniazda.

Rok 2021 okazał się nieszczęśliwy. Najpierw w trakcie lęgu zaginął samiec, a potem dwa pisklęta, które wykluły się z trzech złożonych trzech jaj, po dwóch tygodniach padły.

Zapraszam do orlego domu.

Bielik, czyli orzeł morski (Haliaeetus albicilla)

Wielki orzeł o rozpiętości skrzydeł do 2,4 m. W locie skrzydła wyglądają jak szerokie „deski”, z palczasto rozczapierzonymi lotkami pierwszorzędowymi. Długość ciała: 80-90 cm. Największy krajowy ptak drapieżny. Stare ptaki mają potężny jasnożółty, haczykowaty dziób i krótki, biały, klinowaty ogon. Młode można poznać po ciemnym dziobie i prawie ciemnym ogonie, które jaśnieją z wiekiem i osiągają ubarwienie dorosłych po 4-5 latach. Nieopierzone nogi (skok) są cytrynowożółte. Szata pisklęcia szara. Żyje w okolicach obfitujących w wodę, na wybrzeżu, nad dużymi rybnymi rzekami i jeziorami. Okres lęgowy luty — kwiecień. Gniazdo olbrzymie z grubych gałęzi i patyków, umieszczone w konarach wysokich drzew. Bieliki budują jedne z największych gniazd spośród wszystkich ptaków. Używane przez wiele lat gniazdo może przekraczać 2 m wysokości i osiągać ciężar nawet jednej tony. Dzięki ochronie miejsc gniazdowania bielik przestał być w naszym kraju rzadkością i jego liczebność systematycznie wzrasta. Bieliki są ptakami długowiecznymi — na wolności dożywają 30 lat.

Wystepowanie

Cały niżowy obszar kraju

Siedlisko

Stare drzewostany w pobliżu jezior, stawów hodowlanych, zbiorników zaporowych, rzek, a także na wybrzeżu morskim.

Liczebność

Bardzo nieliczny ptak lęgowy, ok. 500 par.

Gniazdo

Potężna konstrukcja zbudowana z gałęzi w koronie starego drzewa.

Lęg

1-2, wyjątkowo do 3 białych jaja. Wysiadywanie ok. 38 dni. Młode osiągają lotność po 70-75 dniach.

Pokarm

Ryby, ptaki wodne, ssaki, padlina

Wędrówki

Osiadły lub koczowniczy. Zimuje bardzo nielicznie na wodach śródlądowych.

Ochrona

Gatunek chroniony, wymieniony w Polskiej czerwonej księdze zwierząt jako wymagający szczególnej uwagi, i w Dyrektywie ptasiej, zagrożony przez utratę siedlisk poprzez wyrąb starych drzewostanów w pobliżu wód oraz niepokojenie w okresie lęgowym.*

--* Bielik — za: Jaki to ptak? W. Černý, K. Drchal 1979 / ptaki.infoGniazdo bielika — transmisja na żywo © dabasdati.lvProjekt: Latvijas Ornitoloģijas biedrība / Latvijas Dabas fonds
[P] 30.03.2017 / aktualizacja 25.04.2020

Bieliki po sąsiedzku

Estonia — Matsalu


Bielik (Haliaeetus albicilla)

Gniazdo w Parku Narodowym Matsalu

Estonia

Kolejne gniazdo bielika znajduje się nad zatoką Matsalu — najstarszym znanym obszarze lęgowym bielików w Estonii, w którym orły gniazdują co najmniej od 1870 r. Park Narodowy Matsalu o powierzchni prawie 500 km² jest jednym z najważniejszych miejsc lęgowych ptactwa wodnego w Europie. Z gniazda zbudowanego w tym miejscu w 1996 roku wychowanych zostało dotychczas 29 młodych bielików.

--Gniazdo bielika — transmisja na żywo © 2020 KotkaklubiProjekt: Kotkaklubi
[P] 21.03.2021

Łotwa — Slītere


Bielik (Haliaeetus albicilla)

Gniazdo w Parku Narodowym Slītere

Łotwa

Od 2010 roku w łotewskim Parku Narodowym w Slītere zlokalizowane było miejsce lęgowe bielików. Jest to jedna z dwóch lokalizacji bielików na terenie Parku. Uważa się, że ptaki żerują zarówno na morzu, jak i w głębi lądu. Gniazdo znajduje się na sośnie na wysokości około 15 metrów. Bieliki gnieździły się do w nim do 2013 roku roku. Przez następne pięć lat gniazdo było niezamieszkane, a miejsce przemieszczania się ptaków było nieznane. Jesienią 2019 roku gniazdo zaczęło odwiedzać para bielików, oba ptaki nie mają obrączek, co wskazuje, że mogą być nowe na tym terenie.

--Gniazdo bielika — transmisja na żywo © dabasdati.lvProjekt: Latvijas Ornitoloģijas biedrība / Latvijas Dabas fonds
[P] 01.12.2020

Orzeł przedni

Estonia — Soomaa


Orzeł przedni (Aquila chrysaetos)

gniazdo w Estonii

Gniazdo orła przedniego znajduje się na rozległych bagnach w Parku Narodowym Soomaa w południowo-zachodniej Estonii. Lęgowisko założone zostało w roku 2011 .

--Gniazdo orła przedniego— transmisja na żywo © 2020 KotkaklubiProjekt: Kotkaklubi
[P] 28.09.2021

Łotwa


Orzeł przedni (Aquila chrysaetos)

gniazdo na Łotwie

Gniazdo orła przedniego znajduje się na wyspie położonej wśród bagien w łotewskich lasach. Gniazdo zbudowane zostało w roku 2010, a lęgi w nim rozpoczęły się w roku 2016.

--Gniazdo orła przedniego— transmisja na żywo © 2021 Latvijas valsts mežiProjekt: Latvijas valsts meži
[P] 08.10.2021

Orzeł przedni (Aquila chrysaetos)

Największy orzeł z rodzaju Aquila występujący w Polsce. Wielkością ustępuje jedynie bielikowi. Różni się od niego dłuższym, na końcu zaokrąglonym ogonem. Sylwetka smukła z długimi skrzydłami. Nogi opierzone aż do nasady palców. Ubarwienie dorosłych ptaków brunatne, upstrzone jaśniejszymi piórami na wierzchu, z rdzawobrązową grzywą na głowie i karku. Młode ptaki różnią się białymi plamami na spodzie skrzydeł i białą nasadą ogona. Podczas krążenia trzyma skrzydła uniesione w kształcie płytkiego V.

Wystepowanie

Preferuje rozległe, stare, mało uczęszczane lasy, zwłaszcza górskie, na niżu chętnie w pobliżu bagien.

Siedlisko

Bory, grądy, mokradła i bagna, hale.

Liczebność

Skrajnie nielicznie lęgowy – ok. 40 par.

Gniazdo

Na półce skalnej urwiska lub na drzewie. Gniazdo zbudowane z gałęzi i patyków ozdobione zielonymi gałązkami, o dużych rozmiarach zależnych od wieku gniazda, które jest używane wielokrotnie.

Lęg

Zwykle 2 brązowo plamkowane jaja. Wysiadywanie rozpoczynane od pierwszego jaja trwa 43-45 dni. Zazwyczaj przeżywa tylko starsze pisklę. Młode uzyskują samodzielność po 65-70 dniach.

Pokarm

Różnej wielkości ssaki, ptaki, gady, a także padlina. Zdobycz chwytana głównie na ziemi, rzadziej w locie.

Wędrówki

Osiadły lub koczujący.

Ochrona

Gatunek chroniony, wymieniony w Dyrektywie ptasiej i w Polskiej czerwonej księdze zwierząt jako silnie zagrożony. Jest wrażliwy na zmiany w środowisku i narastającą presję turystyki górskiej.*

--* Orzeł przedni— za: Jaki to ptak? W. Černý, K. Drchal 1979 / ptaki.info
[P] 28.09.2021

Orlik też orzeł

Łotwa


Orlik krzykliwy (Clanga pomarina)

gniazdo na Łotwie

--Gniazdo orlika krzykliwego — transmisja na żywo © dabasdati.lvProjekt: Latvijas Ornitoloģijas biedrība / Latvijas Dabas fonds
[P] 21.06.2019

Orlik krzykliwy (Clanga pomarina)

Orzeł średniej wielkości, ziemistobrązowy, Rozpiętość skrzydeł 145-160 cm. Ptak drapieżny większy od myszołowa o długich, równowąskich skrzydłach i dość krótkim ogonie. Bardzo podobny do większego i rzadszego orlika grubodziobego. Stare ptaki różnią się od niego jaśniejszym wierzchem i brakiem malej plamy na kuprze. Młode ptaki mają jasnobrązową plamę na karku, są z wierzchu delikatnie cętkowane, tak że na rozpostartym skrzydle widoczne są przeważnie liczne niewyraźne, podłużne kreski. Pisklęta białe. Rzadki ptak lęgowy dużych obszarów leśnych ze starodrzewiem i w lasach mieszanych obfitujących w polany. Okres lęgowy: luty—maj. Gniazdo w koronach wysokich drzew. Choć jest najliczniejszym z orłów, jego rozmieszczenie w kraju jest bardzo nierównomierne.

Występowanie

Głównie północna i wschodnia część kraju.

Siedlisko

Stare lasy liściaste i mieszane w pobliżu wilgotnych łąk i pól.

Liczebność

Bardzo nieliczny ptak lęgowy, 1700-1900 par.

Gniazdo

W koronie drzewa, zwykle przy pniu lub w rozwidleniu konarów, zbudowane z gałęzi, wysłane trawą.

Lęg

1-2 białych lub rudawych, brązowo plamkowanych jaj. Wysiadywanie: 43 dni. Młode opuszczają gniazdo po 50-56 dniach.

Pokarm

Małe ssaki, płazy, drobne ptaki, gady, duże owady.

Wędrówki

Wędrowny. Przylot: IV, odlot: VIII-IX.

Ochrona

Gatunek chroniony, wymieniony w Polskiej czerwonej księdze zwierząt jako wymagający szczególnej uwagi, i w Dyrektywie ptasiej, zagrożony przez utratę siedlisk poprzez wyrąb starych drzewostanów w pobliżu wód, likwidację bagien i zarastanie terenów podmokłych oraz intensyfikację rolnictwa.

--* Orlik krzykliwy — za: Jaki to ptak? W. Černý, K. Drchal 1979 / ptaki.info
[P] 25.04.2020

Nie tylko dla orłów…

Ciekawostka — obserwację gniazda bielików w Polsce przygotował Komitet Ochrony Orłów. Transmisję z Borów Tuchowskich prowadziło na żywo Polskie Radio. W czerwcu 2019 roku zasiedliła je czasowo kaczka krzyżówka.

Niestety zapis nie został zarchiwizowany. Na pocieszenie zatem krótka animacja z wyprowadzenia przez kaczkę lęgu — a w zasadzie wyskoku — z gniazda umieszczonego na wysokości 25 metrów.

--Gniazdo bielika Bory Tucholskie — transmisja na żywo © Polskie RadioProjekt: Komitet Ochrony Orłów / Polskie Radio
[P] 19.06.2019 / aktualizacja 25.04.2020