OD AUTORA

Jaki Znak Twój?

Nazywam się Aleksander Bąk i jestem twórcą grafiki użytkowej. Podejmując zagadnienie związane z wizerunkiem głównego symbolu państwa, mam świadomość zarówno wagi jak i delikatności tematu. Wydaje się jednak, że po ponad 20 latach od odzyskania wolności nadszedł już czas, by główne elementy identyfikacji państwa oraz właściwe instytucje państwowe, otrzymały profesjonalnie przygotowaną i ujednoliconą standaryzację wizualną.

Do podjęcia zdecydowanych działań zmotywowały mnie nie tylko wieloletnie zaniedbania w tym zakresie, ale przede wszystkim coraz bardziej ewidentne przykłady przyzwolenia na utrwalanie powstałych błędów i tworzenie nowych. Niniejszą inicjatywę należy traktować zatem jako przyczynek do podjęcia odpowiednich kroków. Zawarte w prezentacji stwierdzenia stanowią wyraz wyłącznie moich osobistych poglądów. Pozostawiam sobie prawo do bycia omylnym.

Podejmowane przeze mnie wcześniej działania nie ograczały się wyłącznie do słów, lecz przybrały realną formę w postaci projektu ujednolicenia tożsamości wizualnej ministerstw rządu RP, zaproponowanego przy okazji konkursu na logo MSWiA w 2008 roku, a w końcu opracowania standaryzacji graficznej aktualnego godła i herbu polskiego — przygotowanej pro publico bono — i przekazanej w 2009 roku na ręce przedstawicieli najwyższych władz państwowych. 

Zaowocowało to w 2010 r. wniesieniem petycji do senackiej Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej standaryzacji wizerunku graficznego godła państwowego (patrz: Petycja). Ponieważ inicjatywy ustawodawczej nie podjęto, a temat pozostaje nad wyraz aktualny, uznałem że warto podjąć kolejne działania. Tym razem pod tożsamościowym pytaniem — Jaki Znak Twój?

Mam nadzieję, że w swoich działaniach nie pozostanę osamotniony.

Poznań, 6 czerwca 2011 r.

Dziewięć lat później

W czerwcu 2020 roku minie dziewięć lat od upublicznienia portalu jakiznaktwoj.pl. Wiele zmieniło się przez ten czas się — jak widać — ale muszę przyznać, że mimo różnorakich doświadczeń podsumowanie tego okresu wychodzi na plus.

Tytułem podsumowania krótka chronologia wydarzeń — niejako ab ovo, czyli od kiedy to się zaczęło:

1993 

• • 27 lat temu miało miejsce moje pierwsze zetknięcie się „oko w oko” z realną postacią tzw. «wizerunku orła ustalonego dla godła», gdy byłem zmuszony do opracowania wzoru orła na podstawie zwektoryzowanego skanu konturowej wersji herbu RP, dostarczonego przez ówczesne Ministerstwo Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, dla potrzeb oznakowania jego stoiska na Wystawie Gospodarczej Związku Miast Polskich INVESTCIY 1993

2008

• • 12 lat temu, w ramach konkursowego projektu znaku Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, przedstawiłem postulat opracowania identyfikacji wizualnej rządu, motywując przedstawicieli ministerstwa hasłem: Odwagi!

  • Założenia ideowe udostępniłem w internecie w artykule: Wywijanie orła — orzeł jaki jest nie każdy minister widzi

2009

• • 11 lat temu wysłałem do Kancelarii Prezydenta pierwsze uwagi dotyczące stosowania symboli państwowych i tworzonej wówczas nowej odsłony strony internetowej prezydent.pl

  • w odpowiedzi na wezwanie prezydenta Lecha Kaczyńskiego do budowania „nowego patriotyzmu”, na okoliczność Święta Niepodległości 11 Listopada, wysłałem Czterem Najważniejszym Osobom* w państwie projekt Standaryzacji graficznej herbu Rzeczypospolitej Polskiej

2010

• • 10 lat temu wniesiona została do Senatu moja Petycja w sprawie standaryzacji wizerunku graficznego godła państwowego

2011

• • 9 lat temu, 6 czerwca, oficjalnie uruchomiłem portal jakiznaktwoj.pl

  • z okazji Święta Niepodległości 11 Listopada przesłałem Czterem Najważniejszym Osobom w państwie wzór Kokardy Narodowej we właściwym układzie barw

2013

• • 7 lat temu na Targach Wiedzy Graficznej, organizowanych przez Stowarzyszenie Twórców Grafiki Użytkowej, zaprezentowałem problematykę dotyczącą głównego symbolu państwa — herbu RP — pod tytułem: Orzeł Biały między sacrum a profanum

2014

• • 6 lat temu przekazałem Czterem Najważniejszym Osobom w państwie publikację Orzeł Biały — Herb Rzeczypospolitej Polskiej — Wprowadzenie do standaryzacji godła państwowego

2015

• • to samo opracowanie złożyłem na ręce Andrzeja Dudy — ówczesnego kandydata na prezydenta — podczas jego marcowej wizyty w Poznaniu

  • po oficjalnym zaprzysiężeniu Andrzeja Dudy na Prezydenta RP przedmiotowe opracowanie, opatrzone szerokim wyjaśnieniem, przesłałem drogą  elektroniczną Szefowi Gabinetu Prezydenta — ministrowi Adamowi Kwiatkowskiemu

2016

• • 4 lata temu przedstawiłem swoje opracowanie Andrzejowi Heidrichowi — autorowi poprawek wzoru godła w roku 1990

  • w lipcu zaprezentowałem szefowi Zespołu do spraw identyfikacji wizualnej administracji rządowej przy Kancelarii Premiera założenia standaryzacji godła państwowego w ramach Repozytorium Herbu Rzeczypospolitej Polskiej

2017

• • 3 lata temu, pod hasłem Dokończmy dzieło Zygmunta Kamińskiego, wskazałem potrzebę ponownego opracowania wzoru herbu państwowego, nie tylko w zakresie wprowadzenia „poprawek” uzasadnionych heraldycznie, estetycznie, czy też użytkowo, gdyż dotychczas stosowany kształt — wbrew pozorom — nie jest zgodny z założeniami jego pierwotnego projektanta

2018

• • 2 lata temu, na podstawie odnalezionego przeze mnie dokumentu, wykazałem nierzetelność skandalicznego zarzutu popełnienia plagiatu przy projekcie godła państwowego, postawionego wobec profesora Zygmunta Kamińskiego

2019

• • w zeszłym roku wykonałem opracowanie załączników graficznych do projektu Ustawy o symbolach państwowych RP.

Historia zatoczyła koło. Muszę jednak przyznać, że jestem przeświadczony, iż «koło» to wcale się nie zamknęło. Dlaczego? Ponieważ wychodzę z założenia, że Polska wymaga ponownego zdefiniowania wizji swojej państwowości. Rzeczpospolita zdecydowanie potrzebuje nowej Konstytucji. A to oznacza, że polski symbol tożsamościowy — Orzeł Biały — wymaga opracowania nowej formy. 

Jaki to będzie Znak? Wszystko w swoim czasie — nie będę ukrywał, że odpowiednie prace trwają.

Poznań, 27 kwietnia 2020 r.

Piętnaście lat później

Dziś mija piętnaście lat od upublicznienia w internecie autorskiego portalu JakiZnakTwoj.pl. Choć upływający czas pozostawia widomy ślad, a niektóre wydarzenia bywają niezrozumiałe i kładą się ciężarem na sercu, to jestem przekonany, że — dzięki Bogu — nic nie dzieje się przypadkowo. Jak w roku 2011, tak i dziś, jestem pewien, że tożsamościowe pytanie: Jaki Znak Twój? pozwala każdemu na osobistą odpowiedź: kto Ja jestem.

Tytułem uzupełnienia kalendarium zamieszczam przegląd wydarzeń od roku 2020 do dnia bieżącego.

2020

• 6 lat temu zaproponowałem zmianę „buraczkowej” kolorystyki okładki polskiego paszportu na barwy właściwe dla czerwieni przynależnej polskim barwom narodowym jako specyficznej odmiany koloru burgundy red, a także zmiany w obrębie układu graficznego oraz przedstawienia znaku państwowego

• w październiku opublikowałem artykuł, w którym wskazałem, iż — moim zdaniem — na zamieszczonym w Statucie Łaskiego drzeworycie ze sceną zwaną Sejm Polski (w tzw. wieńcu herbów ziemskich) widnieje herb Spisza (krzyż podwójny na wzgórzu), a nie krzyż jagielloński jako herb rodowy Jagiellonów (patrz: Aleksander Jagiellończyk i polska heraldyka ziemska)

2021

• • 5 lat temu opublikowałem artykuł, w którym wykazałem, iż rzeczywistym inicjatorem nadania biało-czerwonych barw polskiej Kokardzie Narodowej w roku 1831 był Wincenty Niemojowski

  • w lutym wniosłem do Sejmu RP petycję w sprawie włączenia Kokardy Narodowej do katalogu symboli narodowych i państwowych

2022

• • 4 lata temu skierowałem do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej petycję w sprawie ustanowienia roku 2025 «Rokiem Orła Białego» na okoliczność 1000-lecia koronacji królewskich Bolesława Chrobrego i Mieszka II oraz 730-lecia koronacji Przemysła II

  • w kwietniu wykonałem kolejne opracowanie graficzne wzorów symboli państwowych do projektu Ustawy o symbolach państwowych RP

  • we wrześniu opracowany przeze mnie wizerunek orła wdrożony został do celów wspólnej identyfikacji wizualnej organów administracji rządowej na mocy rozporządzenia Rady Ministrów

  • w październiku ujawniłem, że piastującemu funkcję Przewodniczącego Komisji Heraldycznej — organu opiniodawczo-doradczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji — wykazano zapożyczenia w pracy naukowej w ramach postępowania habilitacyjnego

2023

• • 3 lata temu zwróciłem się z wnioskiem do premiera oraz odpowiednich ministrów o podjęcie działań formalnych, celem przywrócenia Komisji Heraldycznej możliwości rzetelnego wypełniania przez nią ustawowych zadań, a w szczególności odwołania jej członków pozostających w stanie konfliktu interesu oraz uzupełnienie jej składu ekspertami o wysokich kompetencjach w zakresie sztuk plastycznych

  • w kwietniu miałem przyjemność uczestniczyć jako prelegent panelu dyskusyjnego «Symbole tożsamości narodowej okiem twórców» podczas Kongresu Pamięci Narodowej, zorganizowanego przez Instytut Pamięci Narodowej pod hasłem „Historia mówi przez pokolenia”

2024

• • 2 lata temu ujawniłem, że orzełek sportowy na koszulkach reprezentacji Polski w piłce nożnej na EURO 2024 nie pochodzi z załącznika do ustawy o godle, ale z zasobów Wikipedii

  • w czerwcu skierowałem do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej petycję w sprawie ustanowienia roku 2025 «Rokiem Orła Białego» na okoliczność 1000-lecia koronacji królewskich Bolesława Chrobrego i Mieszka II oraz 730-lecia koronacji Przemysła II

  • przygotowałem autorską wystawę o współczesnym herbie Stołecznego Miasta Poznania oraz średniowiecznych źródłach jego symboliki «Poznaj herb Poznania», a także publikację pod tym samym tytułem, wydaną wraz z Wydawnictwem Miejskim Posnania

2025

• • rok temu Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej udzielił na mój wniosek świadectwa ochronnego dla znaku towarowego BĄK HERALDYZER-WEKSYLOGRAF, czyniąc mnie jedynym w Polsce projektantem symboli samorządowych posiadającym prawo do wykreowanej przeze mnie unikatowej i zastrzeżonej nazwy heraldyzer dla potrzeb wykonywanej osobiście profesji 

  • opracowałem stylizowany wzór orła Przemysła II oraz królewskiego proporca dla potrzeb 730. rocznicy jego koronacji

  • decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako projektant załączników graficznych powołany zostałem do składu Zespołu Eksperckiego do opracowania projektu ustawy o symbolach państwowych Rzeczypospolitej Polskiej

2026

• • w kwietniu skierowałem do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej petycję w sprawie ustanowienia roku 2027 «Rokiem Orła Białego» na okoliczność 100-lecia ustalenia wzoru godła państwowego autorstwa Zygmunta Kamińskiego

  • w maju portal JakiZnakTwoj.pl uzyskał status tytułu prasowego i został wpisany do Rejestru Dzienników i Czasopism Sądu Okręgowego w Poznaniu pod numerem RPR 4230

  • przy okazji odsłonięcia pomnika króla Przemysła II na wieży Zamku Królewskiego w Poznaniu zawieszony został zaprojektowany przeze mnie proporzec z autorskim wzorem królewskiego orła

Co wydarzy się w następnym czasie? — trudno powiedzieć. W roku 2027 przypada 100. rocznica ustalenia wzoru godła państwowego według projektu prof. Zygmunta Kamińskiego. W Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego trwają obecnie kolejne prace nad ustawą o symbolach państwowych. Jaki będzie ich efekt? — zobaczymy. Cokolwiek jednak się wydarzy to wierzę, iż nie będzie to bez woli Opatrzności. Amen.

Poznań, 6 czerwca 2026 r.